Πρακτικά της Ι.Σ. για την «Πάπισσα Ιωάννα», 1866

Ἐπιμέλεια: ΜΑΝΩΛΗΣ ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ Τῇ 15 Μαρτίου 1866 Παρόντων τῶν μελῶν τῆς Συνόδου καὶ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρ[όπου]. Α´) Γενομένου λόγου περὶ τοῦ ὑπὸ τοῦ Ε. Δ. Ῥοΐδου ἐκδοθέντος μυθιστορήματος ἐπιγραφομένου «ἡ Πάπισσα Ἰωάννα», ὅτι τοῦτο οὐ μόνον εἶναι κακόηθες, ἀλλὰ καὶ βλάσφημον ἐν πολλοῖς, σκεφθεῖσα ἡ Σύνοδος περὶ τούτου ἔκρινεν ἀναγκαῖον ἵνα διορισθῇ ἐπιτροπή τις ἐκ τοῦ Καθηγητοῦ τῆς θεολογίας τοῦτε Κωνστ. Κοντογόνου, Ἀρχιμανδρίτου Ἀλεξάνδρου Λυκούργου καὶ Παναγιώτου Ῥομπότου, ὅπως λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἐν λόγῳ βιβλίον ἐκφέρωσι γνώμην ἔγγραφον περὶ τῆς ποιότητος τούτου ὅσον τάχιον. ***** Τῇ 22 Μαρτίου 1866. Παρόντων τῶν μελῶν τῆς Συνόδου καὶ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου ΣΤ.) Ἐν τῇ σημερινῇ συνεδριάσει, γενομένου λόγου καὶ αὖθις περὶ τοῦ ἐκδοθέντος βλασφήμου καὶ κακοήθους μυθιστορήματος ἐπιγραφομένου «Ἡ Πάπισσα Ἰωάννα» ἡ Σύνοδος σκεφθεῖσα περὶ τῆς προξενουμένης ἐκ τῆς ἀναγνώσεως αὐτοῦ ψυχικῆς βλάβης εἰς τὸ πλήρωμα τῶν πιστῶν, ἔκρινεν ἐπάναγκες ἵνα ἐκδόσῃ συμβουλευτικὸν πρὸς τὸν Λαὸν τῆς Ἑλλάδος ἔγγραφον, δι’ οὗ ν’ ἀποτρέπεται οὗτος τῆς τούτου ἀναγνώσεως, ἐπιβλαβοῦς τῇ τε ψυχῇ καὶ τῷ σώματι καὶ πρὸς τοῦτο ἐκρίθη νὰ ζητηθῇ κατὰ τὸ θ. ἄρθ. τοῦ ΣΑ. νόμου ἡ ἔγκρισις τοῦ ὑπουργείου. ***** Τῇ 31 Μαρτίου 1866. Παρόντων τῶν μελῶν τῆς Συνόδου καὶ τοῦ Β. Ἐπιτρόπου. Γ´) Ἀνεγνώσθη ἔκθεσις τῶν Καθηγητῶν τῆς τοῦ ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου θεολογικῆς Σχολῆς τῶν κ.κ. Κ. Κοντογόνου, Ἀλ. Λυκούργου, καὶ Π. Ρομπότου ἀπὸ 26 λήγοντος. (Ἀριθ. Πρωτ. 5733.) Πρὸς τὴν Σύνοδον, δι’ ἧς ἀπαντῶντες πληροφοροῦσιν αὐτῇ ὅτι τὸ δημοσιευθὲν μυθιστόρημα ὑπὸ Ε. Δ. Ῥοΐδου γέμει ἀσεβείας, κακοδοξίας, καὶ αἰσχρότητος ὡς χλευαζομένων ἐν αὐτῷ τῶν τε θείων δογμάτων, τῶν Ἱερῶν μυστηρίων καὶ τελετῶν, τῶν ἐθίμων καὶ Παραδόσεως, καὶ αὐτῶν τῶν ἠθῶν προσβαλλομένων διὰ τῶν ἀσεμνοτάτων διηγήσεων τοῦ ἐκ πνεύματος ἀντιχριστιανικοῦ προαγομένου εἰρημένου συγγραφέως κτλ.Ἐπειδὴ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος βιβλίον εἶναι κακόηθες, βλάσφημον καὶ ἀντιχριστιανικὸν ἀποδοκιμάζεται ὑπὸ τῆς Συνόδου ὡς γέννημα καὶ ἀποκύημα τοῦ Σατανᾶ καὶ ἐχθρὸν τῆς ποίμνης τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἐκρίθη νὰ ἐκδοθῇ ἐγκύκλιος Πρὸς τοὺς καθ’ ὅλον τὸ Κράτος Ἱεράρχας προσκαλουμένους νὰ ἀποτρέψωσιν ἕκαστος αὐτῶν τοὺς ὑπ’ αὐτοῦ πιστοὺς ἀπὸ τῆς ἀναγνώσεως αὐτοῦ, ὡς ἐπιβλαβοῦς λίαν, εἴς τε τὰ ἤθη καὶ τὰς ψυχὰς αὐτῶν, ἀναγνώσωσι δὲ καὶ τὴν Συνοδικὴν ταύτην ἐγκύκλιον ἐπεκκλησίας. Τὰ Πρακτικὰ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τῆς 15 καὶ 22 Μαρτίου 1866 σχετικὰ μὲ τὴν ἀντιμετώπιση της Πάπισσας Ἰωάννας. Ἡ Σύνοδος ἀποφάσισε τὴν συγκρότηση τριμελοῦς ἐπιτροπῆς προκειμένου νὰ γνωματεύσει περὶ τοῦ «κακοήθους» καὶ «βλασφήμου» βιβλίου. Ἐπειδὴ δὲ τὰ τοιαῦτα βιβλία καὶ οἱ συγγραφεῖς των καταδιώκονται καὶ ὑπὸ τοῦ πολιτικοῦ Νόμου, ἐκρίθη νὰ καταδειχθῶσι δι’ ἐγγράφου Συνοδικοῦ πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τὰ βλάσφημα χωρία, τὰ σημειωθέντα ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ νὰ παρακληθῇ αὐτὸ νὰ καταγγείλῃ τὸ βιβλίον καὶ τὸν συγγραφέα εἰς τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέαν ἵνα καταδιωχθῶσι κατὰ τὸν Νόμον. Ἀνεγνώσθησαν τὰ ἀνωτέρω πρακτικά· διορθωθέντα δὲ καὶ ἀντιγραφέντα ἐπικυροῦνται. † Ὁ Ἀθηνῶν Θεόφιλος Πρόεδρος † ὁ Καρυστίας Μακάριος † Ὁ Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως Φιλόθεος † ὁ Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας Ἄνθιμος ***** Ἀριθ. Πρωτ. 5688. Διεκπ. 4313. Ἡ Σύνοδος Ἐν Ἀθήναις τὴν 15 Μαρτίου 1866 Ὁ π. ρ. τ. Ι. ρ. Σ. Β. Ἐπίτροπος [Ὁ παρὰ τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος] (Ὑπογραφή) Πρὸς τοὺς Καθηγητὰς τῆς ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ Θεολογικῆς Σχολῆς κ.κ. Κωνστ. Κοντογόνην, Ἀλ. Λυκοῦργον Ἀρχιμανδρίτην, Π. Ῥομπότην. Μυθιστόρημά τι ἐπιγραφόμενον «Ἡ Πάπισσα Ἰωάννα» ἐδημοσιεύθη ὑπὸ τοῦ Ε. Δ. Ῥοΐδου καὶ κυκλοφορεῖ ἐν Ἀθήναις. Ἐπειδὴ ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ περιέχονται πολλὰ οὐ μόνον ἀνήθικα καὶ κακοήθη, ἔχοντα οὐ μικρὰν ἐπιρροὴν ἐπὶ τὴν ἠθικὴν τοῦ πληρώματος τῶν ὀρθοδόξων, ἀλλὰ καὶ πλεῖσται βλασφημίαι κατὰ τῆς ἱερᾶς μας θρησκείας, εἰρωνικῷ τῷ τρόπῳ ἐκφερόμεναι, διὰ ταῦτα ἡ Σύνοδος ἔγνω ἵνα διορίσῃ ὑμᾶς, ὅπως λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἐν λόγῳ βιβλίον, οὗτινος ἀντίτυπον ἐνταῦθα ἐγκλείομεν, ἀποστέλλει ὑμῖν, καὶ διελθόντες αὐτὸ μετ’ ἐπιστασίας ἐξενέγκητε τὴν ἐπ’ αὐτοῦ γνώμην ὑμῶν καὶ τοῦτο ὅσον τάχιον ἐγγράφως σὺν τῇ ἐπιστροφῇ τοῦ βιβλίου. † Ὁ Ἀθηνῶν Θεόφιλος Πρόεδρος † Ὁ Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως Φιλόθεος † Ὁ Καρυστίας Μακάριος † Ὁ Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας Ἄνθιμος ***** Ἐλ. 29 Μαρτίου 66 Ἀριθ. Πρωτ. 5733 Πρὸς τὴν Ἱερὰν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀν. 31 Μαρ. 66 Ἐν Ἀθήναις, τῇ 26 Μαρτίου 1866. Ἐκπληροῦντες προθύμως τὸ ἀνατεθὲν ἡμῖν ἔργον, διεξήλθομεν μετ’ ἐπιστασίας τὸ ἔναγχος ἐκδοθὲν σύγγραμμα τοῦ Ε. Δ. Ῥοΐδου, τὸ ἐπιγραφόμενον «Ἡ Πάπισσα Ἰωάννα». Τὸ σύγγραμμα τοῦτο ὑπόθεσιν μὲν ἔχει τὰ κατὰ τὴν Πάπισσαν Ἰωάνναν ἐν εἴδει μυθιστορήματος· γέμει δὲ ἀσεβείας καὶ κακοδοξίας καὶ αἰσχρότητος· διότι οὐ μόνον δόγματα, καὶ μυστήρια, καὶ τελετάς, καὶ ἤθη, καὶ ἔθιμα καὶ παραδόσεις χλευάζει, διακωμῳδῶν καὶ σκώπτων καὶ κατειρωνευόμενος ὁ συγγραφεύς, ἀλλὰ καὶ καθόλου φαίνεται προαγόμενος ἐκ πνεύματος ἀντιχριστιανικοῦ. Προσβάλλει δὲ καὶ τὰ ἤθη, ποιούμενος περιγραφὰς καὶ διηγήσεις ἀσεμνοτάτας. [Ἀκολουθεῖ ἡ γνωμάτευσή τους τὴν ὁποία παραθέτει αὐτούσια ἡ Ἱερὰ Σύνοδος στὸ μὲ ἀρ. πρωτ. 5688, 5733, ἀπὸ 7 Ἀπριλίου 1866 ἔγγραφό της πρὸς τὸ Ὑπουργεῖο. Βλ. κατωτέρω.] Ταῦτα περὶ τοῦ σταλέντος ἡμῖν βιβλίου γνωματεύοντες, μένομεν μετὰ βαθυτάτου σεβασμοῦ Τῆς Ὑμετέρας σεβασμιωτάτης Ἱεραρχίας Εὐπειθέστατοι Κων. Κοντογόνης Ἀρχιμ. Ἀλέξανδρος Λυκοῦργος Π. Ῥομπότης ***** Περίληψις. Περὶ ἀποκηρύξεως βλασφήμου καὶ κακοήθους βιβλίου. Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Πρὸς τοὺς κατὰ τὴν Ἐπικράτειαν Σεβασμιωτάτους Ἱεράρχας. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 4 Ἀπριλίου 1866 [Παρατίθεται αυτούσιο φωτογραφικά στο τέλος του κειμένου] ***** Ἀριθ. Πρωτ. 5688, 5733. Διεκπ. 4375. Ἡ Σύνοδος Ἐν Ἀθήναις τὴν 7 Ἀπριλίου 1866 Ὁ π. ρ. τ. Ι. ρ. Σ. Β. Ἐπίτροπος (Ὑπογραφή) Πρὸς τὸ ὑπουργεῖον Περὶ κακοδόξου καὶ βλασφήμου βιβλίου. Ἐξεδόθη ἔναγχος ἐνταῦθα τύποις Ἰω. Κασσανδρέως ὑπὸ Ε. Δ. Ῥοΐδου μυθιστόρημα ἐπιγραφόμενον «Ἡ Πάπισσα Ἰωάννα». Καὶ ἐπειδὴ τοῦτο γέμει ἀσεβείας, κακοδοξίας καὶ αἰσχρότητος, ἡ Σύνοδος, πρὸς ἀκριβῆ πληροφορίαν αὑτῆς περὶ ὅλων τῶν ἐν αὐτῷ βλασφήμων χωρίων, ἔκρινεν εὔλογον νὰ διορίσῃ πρὸς τοῦτο ἐπιτροπὴν συγκειμένην ἐκ τῶν Καθηγητῶν τῆς ἐν τῷ ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ Θεολογικῆς Σχολῆς, κ.κ. Κ. Κοντογόνη, Ἀλ. Λυκούργου Ἀρχιμανδρίτου καὶ Π. Ῥομπότου. Ἐκπληρώσαντες δὲ οὗτοι μετ’ ἐπιστασίας τὸ ἀνατεθὲν αὐτοῖς ἔργον ἐξέθηκαν ὁμοφώνως πρὸς τὴν Σύνοδον, ὅτι τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος βιβλίον εἶναι ὄντως ἀσεβές, καὶ ἀνήθικον καὶ ἀντιχριστιανικόν· διότι οὐ μόνον δόγματα καὶ μυστήρια, καὶ τελετάς, καὶ ἤθη καὶ ἔθιμα καὶ παραδόσεις χλευάζει, διακωμῳδῶν καὶ κατειρωνευόμενος ὁ συγγραφεύς, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅλου φαίνεται προαγόμενος ἐκ πνεύματος ἀντιχριστιανικοῦ, προσβάλλει δὲ καὶ τὰ ἤθη, ποιούμενος περιγραφὰς καὶ διηγήσεις ἀσεμνοτάτας. Τὰ Πρακτικὰ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τῆς 31ης Μαρτίου 1866. Ἀποφασίστηκε νὰ ἐκδοθεῖ Ἐγκύκλιος πρὸς ὅλους τοὺς Ἱεράρχες νὰ προστατεύσουν τὸ ποίμνιον, ἀλλὰ «καὶ νὰ παρακληθῇ [τὸ ὑπουργεῖον] νὰ καταγγείλῃ τὸ βιβλίον καὶ τὸν συγγραφέα εἰς τὸν ἁρμόδιον Εἰσαγγελέαν ἵνα καταδιωχθῶσι κατὰ τὸν Νόμον». Καὶ α´) ἡ ἀσέβεια ἐν γένει καὶ τὸ ἀντιχριστιανικὸν αὐτοῦ πνεῦμα καταφαίνεται ἔκ τε τῶν συνεχῶν παραθέσεων τῶν ἱερωτάτων πρὸς τὰ βέβηλα καὶ ἀνίερα, καὶ μάλιστα ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐκφράζεται περὶ τοῦ Σωτῆρος καὶ τῶν θαυμάτων αὐτοῦ, μιμούμενος ἐν πολλοῖς τὸν ἀσεβέστατον Στράους· οὕτω π.χ. ἐν σελ. 239 λέγει «Ἂν δὲ ἠναγκάσθη ἐνίοτε καὶ νὰ θαυματουργήσῃ (ὁ Πάπας), ἔπραξε τοῦτο χαριζόμενος εἰς τοὺς ἠλιθίους ὑπηκόους του, ὡς ὁ Ἰησοῦς εἰς τοὺς Ἑβραίους». Καὶ ἐν σελ. 273· «Ἀγνοῶ ἂν ἡ περιγραφὴ αὕτη εἶναι ἱστορική, ἢ ἂν ἠρανίσθησαν αὐτὴν οἱ χρονογράφοι ἐκ τῆς Ἀποκαλύψεως, ὡς οἱ Εὐαγγελισταὶ τὴν Καινὴν Διαθήκην ἐκ τῆς Παλαιᾶς». Καὶ ἐν σελ. 227· «Ἂν δὲ τὸ φῶς ἐκεῖνο εἶναι [ἧναι στὸν Ρ.] πολὺ ζωηρόν, καὶ ὁ ἥρως αὐτὸς ἐξαφανίζεται πολλάκις εἰς τὰ ὄμματα τοῦ κριτικοῦ, ὡς ὁ Ὅμηρος εἰς τὰ τοῦ Βολφίου καὶ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰ τοῦ Στράους». Καὶ ἐν σελ. 269-70· «Ταῦτα ἀναγνῶστά μου διηγοῦνται οἱ καλοὶ χρονογράφοι, σὺ δέ, ἂν μὲν ἀνήκῃς εἰς τὴν Σχολὴν τῶν εὐημεριστῶν, οἵτινες τὰ θαύματα τῆς Γραφῆς ἐξηγοῦσι διὰ φυσικῶν αἰτίων, ὡς ὁ Πλάτων τὰ τῆς μυθολογίας, ἰσχυριζόμενοι, ὅτι ὁ ὁδηγήσας τοὺς Μάγους ἀστὴρ ἦτο ἁπλῶς φανάριον, ὅτι ὁ προσφέρας[1] (γρ. προσενεγκὼν) τὸ κρίνον εἰς τὴν Παναγίαν ἄγγελος ἦτο μετημφιεσμένος ἐραστής, ὁ δὲ Λάζαρος ἐκοιμᾶτο βαθέως, ὅτε ἀνεστήθη ὑπὸ τοῦ Ἰησοῦ, ἄν, λέγω, ἀνήκῃς εἰς τὴν Σχολὴν ταύτην, δύνασαι νὰ ὑποθέσῃς ὅτι καὶ ἡ Ἰωάννα … ἂν δὲ προτιμᾷς τὸ σύστημα τοῦ Στράους, ὅστις ἀντὶ νὰ χρονοτριβῇ ζητῶν ἐξηγήσεις δυσεξηγήτων πραγμάτων, ἀκοπώτερον εὗρε νὰ ὀνομάσῃ μύθους τὰ θαύματα καὶ τὰ εὐαγγέλια, δύνασαι νὰ θεωρήσῃς τῆς ἡμετέρας ἡρωΐδος τὴν ὀπτασίαν ὡς ἁπλῆν ἐφεύρεσιν τῶν ῥασοφόρων βιογράφων της». Καὶ ἐν σελ. 334 «Οἱ Ἑβραῖοι καὶ οἱ ἑβραΐζοντες, μὴ δυνάμενοι νὰ παραδεχθῶσι τὴν ἐκ τῆς ἑλληνικῆς μυθολογίας ληφθεῖσαν ἰδέαν Θεοῦ τεκνοποιοῦντος, ἔπλασαν μῦθον, καθ’ ὃν ὁ ἐμφανισθεὶς εἰς τὴν Παρθένον ἄγγελος ἦταν στρατιώτης ὀνόματι Πάνθηρ, ἐπινοήσας τὸ στρατήγημα τοῦτο, ἵνα ὁμιλήσῃ[2] μετ’ αὐτῆς. ... Ὁ Strauss ἐν τῇ τελευταίᾳ ἐκδόσει τοῦ πονήματός του ἐξανίσταται μετὰ δικαίας ἀγανακτήσεως κατὰ τῆς τοιαύτης ἑρμηνείας τῶν εὐαγγελίων, οὔτε τοὺς πιστεύοντας, οὔτε τοὺς κριτικοὺς εὐχαριστούσης». Ἐπειδὴ δὲ ἀλλαχοῦ ῥητῶς ἀποκαλεῖ γελοῖον τὸ ἐπίθετον Θεοτόκος (σελ. 323), δῆλον ὅτι καὶ ἄνθρωπον ψιλὸν θεωρεῖ τὸν Κύριον καὶ ἀνθρωπίνως γεννηθέντα. Ἀλλὰ καὶ ἐν σελ. 208 λέγων περὶ Ἰωάννας, ὅτι ἐσχημάτισεν ἰδίαν θρησκείαν, ὡς οἱ συμπατριῶτές της Γερμανοί, «οἵτινες, χάρις εἰς τὰς προόδους τῶν φώτων καὶ τὰς θεολογικὰς σχολὰς τοῦ Βερολίνου καὶ τῆς Τουβίγγης, κατώρθωσαν νὰ σχηματίσωσιν εἶδός τι χριστιανισμοῦ ἄνευ Χριστοῦ», φαίνεται σαλεύων αὐτὴν τὴν ἀρχικὴν βάσιν τῆς χριστιανικῆς θρησκείας. Τοῦτο αὐτὸ συνάγεται καὶ ἐκ τοῦ ἀκολούθου χωρίου (σελ. 161-162). «Οὗτος (ὁ Ἀγοβάρδος) ἐδόξαζεν, ὅτι, ἀφ’ οὗ ὁ Ἰησοῦς εἶναι αἰώνιος καὶ πανταχοῦ παρών, πάντες οἱ τὰ παραγγέλματα αὐτοῦ ἀκολουθήσαντες, εἴτε πρὸ τῆς ἐνανθρωπίσεως αὐτοῦ ἐγεννήθησαν, εἴτε μετ’ αὐτήν, εἴτε ἐγνώρισαν αὐτόν, εἴτε ὄχι, ἦσαν χριστιανοὶ καὶ νόμιμοι κληρονόμοι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν». Καὶ διὰ τοῦτο παρακατιὼν λέγει, ὅτι ὁ ἐπίσκοπος Ἀγοβάρδος, ἂν ἐκήρυττε βραδύτερον τοιαῦτα, «ἤθελε καῆ ὡς ὁ Οὗσσος [Οὕσιος στὸν Ρ.], ἢ ῥιφθῆ ἄκλαυστος καὶ ἄταφος ἐπὶ βράχου ὡς ὁ Καΐρης». Ἐν δὲ σελ. 256 καὶ 266 ἐλέγχεται προφανῶς ἀσπαζόμενος τὰ τῶν ὑλιστῶν. Οὐδὲν λοιπὸν θαυμαστόν, εἰ ὁ συγγραφεὺς λέγει ὅτι ὁ Μωϋσῆς ψάλλει τοὺς ἔρωτας τῆς Εὔας (προλ. σελ. η´)· ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἔλαβεν ἐκδίκησιν ἐκ τῶν ἐθνικῶν διὰ τῶν φόνων τοῦ Καρόλου κατὰ τῶν Σαξόνων (σελ. 68)· ὅτι αἱ θρησκεῖαι ὅταν γεράσωσι χρῄζουσι ψιμμυθίων (135)· ὅτι αἱ πλεῖσται τελεταὶ τοῦ Χριστιανισμοῦ εἶναι κληροδότημα τῶν εἰδωλολατρῶν (276)· ὅτι πολλὰ τέρατα ἐδανείσθη ἐκ τῶν εἰδωλολατρῶν ἡ χριστιανικὴ θαυματουργία (282)· ὅτι ἂν ἦτο ἡμέρα ἤθελε συμβῆ ἔκλειψις Ἡλίου διὰ τὴν αἰσχρουργίαν τῆς Ἰωάννας «ὡς ὅτε ἐσφάγη ὁ Καῖσαρ, ἀπέθανεν ὁ Αὔγουστος καὶ ἐσταυρώθη ὁ Ἰησοῦς» (261). Παραλείπονται δὲ πλεῖστοι ὅσοι χλευασμοὶ καὶ ἄλλα τοιαῦτα ἀποκυήματα ἀσεβείας. β´) Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ διαφόρους προσβολὰς κατὰ δογμάτων, μυστηρίων, τελετῶν, ἱερῶν προσώπων καὶ πραγμάτων, λέγει ἡ Σύνοδος ὅτι παρ’ ἀνθρώπου φερομένου ὑπὸ τοιούτου πνεύματος, ὁποῖον ἐδείχθη ἀνωτέρω, δὲν δύναταί τις νὰ προσδοκᾷ εὐλάβειαν καὶ σέβας πρὸς ταῦτα. Οὕτως ἡ Παναγία μήτηρ τοῦ Σωτῆρος (103), ὁ Δεῖπνος ὁ Μυστικός (235), ὁ Ἀπόστολος Πέτρος (250), ὁ Νῶε (179), ἡ ἁγία Μετάληψις (206), ὁ Μέγας Βασίλειος (144), ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Νηστευτὴς (302) καὶ πλεῖστα ἄλλα γίνονται αὐτῷ σκωμμάτων καὶ χλεύης ὑπόθεσις. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας φέρεται δυσμενής, ὡς ἐχούσης δῆθεν μακρὰς Ἀκολουθίας, κακὴν μουσικὴν καὶ νηστείας, καὶ εἰκόνας κακοτέχνους, καὶ ἱερεῖς ἔχοντας ἐπάγγελμα νὰ σταυροκοπῶνται καὶ νὰ τελῶσι μυστήρια· διὰ τοῦτο καὶ προτρέπει τὸν Τοῦρκον καὶ πυρολάτρην, ἂν θέλωσι νὰ γείνωσι Χριστιανοί, νὰ γείνωσι μᾶλλον Καθολικοί (σελ. 108). Πρὸς δὲ καὶ τὰς Οἰκουμενικὰς Συνόδους προσβάλλει. Οὕτω παρ. χαρ. τὴν Γ.´, ὡς κυρώσασαν τὸ θεόχριστον ἐπίθετον Θεοτόκος, ὅπερ αὐτὸς ἀσεβῶς γελοῖον ὀνομάζει· καὶ τὴν Ζ.´ ὡς κυρώσασαν τὰ ληρήματα τῶν συναξαριστῶν (196). γ´) Οὐχ ἧττον μυρίων κατακρίσεων ἄξιος εἶναι ὁ συγγραφεὺς καὶ διὰ τὰς ἀσέμνους καὶ αἰσχρὰς διηγήσεις καὶ περιγραφὰς καὶ κακοήθεις ἐκφράσεις, δι’ ὧν προσβάλλονται τὰ χρηστὰ ἤθη, καὶ βλέπει τις ἐν ταῖς σελ. 80-88, 216, 219, 259, 295 καὶ ἄλλαις. Τοιοῦτον λοιπὸν ὂν τὸ ἐν λόγῳ βιβλίον δύναται νὰ γείνῃ πρόξενον πολλῆς ψυχικῆς καὶ σωματικῆς βλάβης εἰς τὸ πλήρωμα τῶν πιστῶν. Διὰ τοῦτο ἡ Σύνοδος ἀποκηρύξασα αὐτὸ διαβιβάζει ἀντίτυπον αὐτοῦ εἰς τὸ ὑπουργεῖον, παρακαλεῖ αὐτὸ νὰ ἐνεργήσῃ πᾶν ὅ,τι ὁ νόμος κελεύει κατὰ τοῦ ἐκδότου καὶ πρὸς περιστολὴν τοῦ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως αὐτοῦ προερχομένου κακοῦ. Τὸ κατ’ αὐτὴν δὲ ἐπέστειλεν αὕτη δι’ ἐγκυκλίου αὐτῆς τὰ δέοντα πρὸς τοὺς κατὰ τὸ Κράτος ἱεράρχας, ἵνα ἕκαστος αὐτῶν προφυλάξῃ διὰ διδαχῶν καὶ νουθεσιῶν τὸ ὑπ’ αὐτὸν λογικὸν ποίμνιον ἀπὸ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ τοσοῦτον ἐπικινδύνου εἴς τε τὰ χρηστὰ ἤθη καὶ τὴν ψυχὴν βιβλίου. † Ὁ Ἀθηνῶν Θεόφιλος Πρόεδρος † Ὁ Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως Φιλόθεος † Ὁ Καρυστίας Μακάριος † Ὁ Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας Ἄνθιμος Σ.τ.Ε.: Εὐχαριστοῦμε τὸν Σωτήρη Τσέλικα γιὰ τὶς πολύτιμες παρατηρήσεις του. Τὰ κείμενα πληκτρολογήθηκαν ἀπὸ τοὺς ἔμπειρους συνεργάτες τῆς ἑταιρείας «Ἀνάγραμμα». Σιωπηρὰ διορθώσαμε ὁρισμένα λάθη τῶν συντακτῶν τῶν ἐκθέσεων καὶ τῶν συνοδικῶν κειμένων. [1] Στὰ διορθωτέα τῆς Πάπισσας ὁ Ροΐδης διόρθωσε τὴν αδόκιμη αὐτὴ μετοχὴ σὲ «κομίσας». [2] Ὁ Ροΐδης τὸ ἔχει μὲ πλάγια γράμματα, ὑπονοώντας τὴν σαρκικὴ ὁμιλία, δηλαδὴ ἐπαφή.

Πρακτικά της Ι.Σ. για την «Πάπισσα Ιωάννα», 1866

Σύνδεση